
جنگ شناختی و نیابتی؛ تاکتیک جدید دشمن پس از شکست نظامی
22 دسامبر, 2025
کالبدشکافی لایههای نفوذ
26 دسامبر, 2025هنر برای سلطه
در پی تأکید اخیر رهبر انقلاب بر لزوم انتقال هنرمندانه آرمانهای شهدا به نسل جوان، یک مانع دیرپا دوباره خودنمایی میکند: شعار مزمن «هنر برای هنر»، که میکوشد هنر را از هر رنگوبوی ایدئولوژی دور نگه دارد و ریشه در تفکر لیبرالیستی و اومانیستی غرب دارد.
اما آیا مروجان این شعار خود به آن پایبندند؟
تاریخ پس از جنگ جهانی دوم پاسخ میدهد: خیر.
آمریکا پس از جنگ، با درک این واقعیت که تکیه صرف بر قدرت نظامی کافی نیست، بازوی فرهنگی خود را فعال کرد.
سازمانهای اطلاعاتی مانند سیا، نبرد فرهنگی را در دو سطح طراحی کردند:
یکی حمایت علنی از هنرمندانی که مروج ارزشهای غربی بودند، و دیگری در سطحی ظریفتر.
آنها با استفاده از بنیادها، گالریها، جشنوارهها و جوایز به ظاهر بیطرف، فرهنگ آمریکایی را به عنوان معیار جهانی هنر معرفی کردند.
هدف اصلی القای این باور بود که اثر هنری برای کسب اعتبار، نباید شامل نقد جدی سیاستهای خارجی آمریکا یا ترویج ارزشهای مقاومت و دین انقلابی باشد.
سیا دریافته بود:
«جایی که تانکها ناتوان هستند، فرهنگ میتواند موفق باشد.» این پروژه عظیم فرهنگی، هنرمند منتقد را خلع سلاح کرد. با ترویج ایده «هنرمند آزاد و مستقل از سیاست»،
عملاً هرگونه تولید هنری که خط فکری واشنگتن را به چالش میکشید، برچسب «تبلیغاتی» یا «ایدئولوژیک» گرفت و از صحنه اعتبار جهانی حذف شد.
در واقع، «هنر برای هنر» صرفاً یک پوشش بود؛ ابزاری زیرکانه برای پیشبرد هژمونی فرهنگی و سلطه جهانی، که هنر، ادبیات و زیباییشناسی را به سلاحی خاموش تبدیل کرد.
نویسنده
✍داود عسگری
پیوندها
مرکز پاسخگویی به سوالات و شبهات جوابگو
مرکز فضای مجازی حقیق در آپارات
پرسش و پاسخ
سوالات متداول درباره هنر برای سلطه
پاسخ: این شعار ریشه در تفکر لیبرالیستی و اومانیستی غرب دارد و تلاش میکند هنر را از هرگونه تعهد اجتماعی یا ایدئولوژیک جدا کند. در متن، این رویکرد بهعنوان مانعی معرفی شده زیرا مانع انتقال آرمانهای شهدا و ارزشهای مقاومت به نسل جوان میشود و هنر را از مسئولیت اجتماعی تهی میسازد.
پاسخ: آمریکا دریافت که قدرت نظامی بهتنهایی کافی نیست، بنابراین سازمانهای اطلاعاتی مانند سیا پروژهای فرهنگی طراحی کردند. این پروژه شامل حمایت علنی از هنرمندان همسو با ارزشهای غربی و همچنین استفاده از بنیادها، گالریها، جشنوارهها و جوایز به ظاهر بیطرف بود تا فرهنگ آمریکایی بهعنوان معیار جهانی هنر معرفی شود.
پاسخ: زیرا این ایده بهظاهر بیطرف، هرگونه هنر منتقد سیاستهای آمریکا یا مروج مقاومت را «تبلیغاتی» و «ایدئولوژیک» معرفی میکرد و از صحنه اعتبار جهانی حذف مینمود. در نتیجه، هنر به سلاحی خاموش برای پیشبرد سلطه فرهنگی آمریکا بدل شد و آزادی هنرمند عملاً در خدمت هژمونی قرار گرفت.




