
شهدای امنیت
22 ژانویه, 2026
وحدت حول محور ولایت: تنها مسیر عبور از بحران
24 ژانویه, 2026واکنش صحیح در مواجهه با شبهات دینی
اگر شبهه و شكی در مسائل دينی بهوجود آمد، بايد برطرف شود؛ چون شبهه اگر در قلب و اندیشه بماند و مزمن شود، بیدينی را بههمراه دارد. اما در این هنگام چه باید کرد؟
دراینباره چند راهکار را ارائه میکنیم:
1. اولین گام
رجوع به کارشناس دینی است. گاهی تصور میکنیم شبههای که در قلبمان نشسته یا جوابدادن به آن محال است یا دستکم بسیار دشوار است و کمتر کسی از عهدۀ آن برمیآید؛ اما مطمئن باشید اینگونه نیست.
شبهات غالباً تازگی ندارند و فقط شکل و صورت آنان تغییر میکند؛ بنابراین به اندیشۀ گذشتگان راه پیدا کردهاند و آنان نیز این شبهات را از عالمان دینی پرسیدهاند و پاسخ آنها در کتب دانشمندان وجود دارد.
شما نیز هنگامیکه به شبههای برمیخورید سعی کنید از روحانیان مساجد یا محل تحصیل یا محل کار خود، آن را بپرسید.
هرچند ممکن است او جواب را نداند، ازآنجاکه با کتابها و استادان این فن آشناست، توان یافتن جواب قانعکننده را دارد. اگر باز هم قانع نشدید میتوانید از روحانیان دیگری بپرسید تا شبهۀ خود را حل کنید.
مراجعه به روحانیون سرشناس
مراجعه به روحانیان سرشناس و استادان مذهبی معروف میتواند به حل شبهۀ شما کمک بزرگی کند؛ زیرا این افراد معمولاً تجربههای زیادی در این امور دارند.
البته دسترسی به آنها گاه دشوار است، اما خاطرات و مناظرات آنها بهسادگی در دسترس است. در سایتها، نشریات، سیدیهای صوتی و… بهراحتی میتوانید به این خاطرات و مناظرات دست یابید.
این خاطرات و مناظرات هم شیرین و جذاب و خواندنی است و هم شبهه را به خوبی و سادگی حل میکند.
برای نمونه، به مناظرۀ زیر توجه کنید:
در یکی از سفرهای حج، مأمور وﻫﺎﺑﯽ در ﻗﺒﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑﻘﯿﻊ ﺑﻪ حجتالاسلام قرائتی گفت: چرا ﻓﺎﻃﻤﻪ، ﺣﺴﻦ، حسین و… رﺍ ﺻﺪﺍ ﻣﯽزﻧﯿﺪ، درحالیکه آنها ﻣﺮدﻩﺍﻧﺪ و ﺧﺎک شدهاند؟!
آنگاه خودکاری را ﺍﻧﺪﺍﺧﺖ زمین و صدا زد: ﺍى ﺣﺴﻦ! ﺍى زﯾﻦﺍﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ! ای ﺑﺎﻗﺮ! آن قلم را به من بدهید! و بعد گفت: دیدی که پاسخ ندادند؛ ﭘﺲ ﺍینها ﻣﺮدهاند و ﻫﯿﭻ ﻗﺪرﺗﯽ ﻧﺪﺍرند!
حجتالاسلاموالمسلمین قرائتی خودکار را گرفت و دوباره انداخت زﻣﯿﻦ و گفت:
ﯾﺎ الله! ﻗﻠﻢ را ﺑﻪ من ﺑﺪﻩ. و بعد رو به وهابی کرد و گفت: دﯾﺪى که ﺧﺪﺍ ﻫﻢ قلم را به من نداد. پس با منطق تو ﺧﺪﺍ ﻫﻢ ﻣﺮدﻩ است؛ مگر ﻫﺮکه زﻧﺪﻩ است ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻮﮐﺮ ﺗﻮ ﺑﺎشد؟![1]
2. درزمینۀ پاسخگویی به شبهات دینی کتابهای متعددی نوشته شده است.
با یک جستوجوی ساده در سایت کتابخانۀ ملی[2] میتوانید این کتابها و ناشر و محل نشر آنها را پیدا کرده و آن را تهیه و مطالعه کنید و پاسخ شبهههای خود را بیابید.
3. مراجعه به سایتهای پاسخ به شبهات؛
سایتهای معتبر متعددی در این زمینه وجود دارند که شما با مراجعه به آنها میتوانید پاسخ شبهه را بیابید. برای نمونه:
الف) «سایت پرسمان»[3] وابسته به نهاد مقام معظم رهبریa در دانشگاهها است.
این پایگاه با استفاده از کارشناسان دینی متخصص به بیش از یکمیلیون پرسش دانشجویى با موضوعات قرآن و حدیث، فقه و احکام، دینپژوهى، اخلاق و عرفان، اندیشۀ سیاسى و مشاورۀ دینی پاسخ داده است.
شما میتوانید پرسش یا شبهۀ خود را با ورود به این سایت مطرح کرده و جواب را از کارشناسان متخصص آن دریافت کنید.
نرمافزار «پرسمان» نیز ازسوی این مرکز تهیه شده و به 20000 پرسش یا شبهۀ دانشجویی پاسخ داده و در زمینههای گوناگون آنها را دستهبندی کرده است.
نرمافزار اندرویدی این مرکز نیز حاوی 6000 پرسش و پاسخ دانشجویی است که میتوانید بهرایگان از سایت پرسمان دریافت کنید.[4]
ب) «سایت پاسخگو» (مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی)[5]،
این سایت علاوه بر نمایش بانک پرسشها و پاسخگویی کتبی، بهصورت آنلاین و ازطریق شبکههای اجتماعی نظیر ایتا،[6] سروش[7] و… پاسخگوی پرسشها و شبهات شماست.
پ) «سایت اندیشۀ قم»[8]
زیر نظر مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزۀ علمیۀ قم است. در این پایگاه نیز هزاران پرسش و شبهه پاسخ داده شده است و امکان طرح شبهه و دریافت جواب نیز وجود دارد.
ت) «سایت راسخون»[9]
که زیر نظر معاونت فرهنگی ـ اجتماعی سازمان اوقاف و امور خیریه اداره شده و حاوی پاسخهای علمی و دقیقی است.
ث) «پایگاه اطلاعرسانی حوزه»،
بخش پرسش و پاسخ[10] نیز در حوزههای گوناگون قرآن، احکام، حدیث، عقاید و… به پرسشها و شبهات پاسخ داده است.
ج) سایت پژوهه[11]
وابسته به سازمان تبلیغات اسلامی نیز از پایگاههای معتبری است که عملکردی مشابه دارد.
شما میتوانید با مراجعه به این پایگاههای اینترنتی جواب شبهۀ خود را از میان شبهات پاسخدادهشده بیابید یا شبهه را ارسال کرده و جواب را دریافت کنید.
منابع
[1]. خبرگزاری جوان، «ماجرای درگیری مأمور وهابی با استاد قرائتی در بقیع»، دسترسی در: https://www.yjc.ir /fa/news/4963073، 18 دی 1401.
[3]. www.porseman.com.
[4]. https://www.porseman.com/about.
[5]. https://www.pasokhgoo.ir/.
[6]. eitaa.com/pasokhgoo.
[7]. splus.ir/pasokhgoo.
[8]. http://www.andisheqom.com.
[9]. https://rasekhoon.net.
[10]. https://hawzah.net/fa/Question/List/?CategoryItemID=558.
[11]. http://pajoohe.ir.




