چشمی ندیده در زمین در هر زمان مانندشان / خورشید و مه تبریک گو بر وصلت و پیوندشان/ شادی زهرا و علی پیداست از لبخندشان/ لبخندشان دارد نشان از خاطر خرسندشان
logo-new-javabgoo4logo-new-javabgoo4logo-new-javabgoo4logo-new-javabgoo4
  • صفحه اصلی
  • موضوعات
    • اخلاق
    • اعتقادات و کلام
    • تاریخ
    • دفاعی
    • سبک زندگی
    • سیاسی
    • عرفان و تصوف
    • فقه اهل سنت
    • فقه واحکام
    • قرآن و عترت
    • مراجع عظام
    • مشاوره‌
  • درباره
    • درباره ما
    • تماس با ما
    • ورود
پژوهشگاه امام صادق (ع)
✕
  • شما اینجا هستید
  • مطالب
  • مراجع عظام آیت الله العظمی امام خامنه ای مدظله العالی
  • موعظه واجب نیست و امربه ‎معروف نیز مصداق موعظه است؛ بنابراین، چرا گفته می‎شود امربه‎ معروف واجب است؟

موعظه واجب نیست و امربه ‎معروف نیز مصداق موعظه است؛ بنابراین، چرا گفته می‎شود امربه‎ معروف واجب است؟

دسته بندی ها
  • آیت الله العظمی امام خامنه ای مدظله العالی
  • آیت الله العظمی امام خمینی ره
  • امر به معروف و نهی از منکر
  • تزکیه نفس
  • سبک زندگی
  • فضائل اخلاقی
  • گزیده
برچسب ها
  • امر به معروف و نهی از منکر
  • موعظه
امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر

 

موعظه واجب نیست و امربه ‎معروف نیز مصداق موعظه است؛ بنابراین، چرا گفته می‎شود امربه‎ معروف واجب است؟

پاسخ:

چنان‎که امام خمینی رحمه الله در تحریرالوسیله تصریح می ‎کنند امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر یعنی امرکردن دیگران به واجبات و نهی‎ کردن دیگران از محرمات شرعی.[1] این معنا اساساً با مفهوم موعظه تفاوت دارد. موعظه از مادۀ «وعظ» است به‎ معنای اندرزدادن به خیر و نیکی‎ها که توأم با رقّت قلب و مهربانی باشد.[2]

نتیجه:

موعظه با امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر از لحاظ موضوع متفاوت هستند و حکم شرعی آنان نیز یکسان نیست. موعظه در عرف و اصطلاح خیرخواهی و دعوت برای انجام اعمال خیر و نیکی‎ های فردی و اجتماعی است، اما امربه‎ معروف و نهی ‎ازمنکر، امرونهی است نه دعوت و گفت‎ وگو و نصحیت. باید توجه داشت حکم شرعی همۀ موضوعات، ازجمله امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر، با استناد به فتوای عالمان دینی که قدرت استنباط احکام را از قرآن و سنت و دیگر منابع فقه دارند، روشن می‎شود نه این‎گونه مقایسه‎ های غیرعلمی؛ درادامه، برای نمونه، فتوای امام خمینی رحمه الله امام خامنه‎ ای مد ظله العالی و آیت‎ الله سیستانی را، که با استناد به آیات قرآن‎ کریم و روایات صحیح، وجوب امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر را اثبات می‎ کنند بیان می ‎کنیم

امام خمینی رحمه الله:

این دو [امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر] از والاترین و شریف‎ ترین واجبات می‎ باشند و به‎ وسیلهٔ این دو، واجبات برپا می‎ شود و وجوب شان از ضروریات دین است و منکر وجوبشان در صورت توجه به لازمهٔ انکار و ملتزم ‎شدن به آن از کفار است. و در کتاب عزیز (قـرآن) و احادیث شریفه با زبان‎ های مختلف بر آن‎ها ترغیب شده است.

خداوند متعال می‎ فرماید:

«و باید از شما امتی باشند که دعوت به خیر نمایند و امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر کنند و آنان ‎همان رستگارانند.»[3]

خداوند متعال می ‎فرماید: «شما بهترین امتی هستید که برای مردم پدیدار شده‎ اید؛ امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر می ‎کنید و به خدا ایمان می‎آورید»[4]

و آیاتی دیگر. و از حضرت رضا علیه السلام است:

«رسول خدا صلی الله علیه و آله و صلم می‎ فرمود: وقتی امت من امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر را برعهدهٔ یکدیگر بگذارند و خود شانه خالی کنند؛ پس، اعلان به رویارویی با خداوند می‎ نمایند.» و از پیغمبر است: «حقیقتاً، خدای عزّوجلّ نسبت به مؤمن ضعیفی که دین ندارد، بغض دارد؛ پس، گفته شد، مؤمن ضعیفی که دین ندارد، چه کسی است؟

فرمود: کسی است که نهی‎ ازمنکر نمی‎ کند.» و از پیغمبر است که فرمود: «مادامی‎ که امت من امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر می‎ کنند و بر نیکی کمک می‎ نمایند، در خیر می‎باشند؛ پس، وقتی چنین نکردند، برکت‎ها از آنان سلب می‎شود و بعضی از آن‎ها بر بعضی دیگر مسلط می‎شوند و برای آن‎ها یاوری نیست نه در زمین و نه در آسمان.»

و از امیرالمؤمنین علیه السلام ‎است که خطبه خواند و ستایش خدا را نمود و بر او ثنا فرستاد؛ سپس، فرمود:

«اما بعد، همانا از پیشینیان، کسانی‎که هلاک شدند، تنها وقتی بود که گناهان را انجام می‎دادند و ربّانیون و احبار، آنان را از این کار نهی نمی‎ کردند و به ‎درستی که آنان چون در معاصی به آخرین درجه رسیدند و ربّانیون و احبار، آنان را از این کار منع ننمودند، عقوبت‎ ها بر آنان نازل شد؛ پس، امربه‎ معروف کنید و نهی‎ ازمنکر بنمایید و بدانید که امربه‎ معروف و نهی ‎ازمنکر هرگز اجلی را نزدیک نمی ‎کنند و رزقی را قطع نمی‎ نمایند.»

و از امام محمدباقر علیه السلام  است که فرمود:

«در آخرالزمان گروهی هستند که در میان آنان از دسته‎ای ریاکار پیروی می‎شود که قرآن‎ خواندن و عبادت‎ کردن را به خود می‎ بندند، تازه به دوران رسیدگانی بی‎ خردند، نه امربه‎ معروف را واجب می ‎شمارند و نه نهی‎ ازمنکر را، مگر زمانی‎که از ضرر آن آسوده ‎خاطر باشند به‎ دنبال آن هستند که برای خودشان رخصتی بیابند و عذری پیدا کنند ـ سپس فرمود ـ و اگر نماز به دیگر کارهایی که با اموالشان و یا با بدن‎هایشان انجام می‎ دهند ضرر می ‎رسانید حتماً نماز را ترک می‎ کردند؛ همان‎گونه‎ که، بالاترین و شریف‎ترین واجبات (امربه‎ معروف و نهی از منکر) را ترک کردند، همانا امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر واجب بزرگی است که با آن واجبات برپا می‎ شود.

در آنجا غضب خدای عزّوجلّ به مرحلۀ کمال می‎رسد و خداوند همه را با عقابش فرامی‎ گیرد؛ پس، نیکان در خانهٔ بدان و کودکان در خانهٔ بزرگ‎ترها نابود می ‎شوند.» و از محمّد بن مسلم (روایت) است که گفت: «حضرت امام صادق علیه السلام  به شیعیان نوشت که باید حتماً سالمندان و خردمندان شما به نادانان و ریاست‎ طلبان توجهی بکنند (امربه‎ معروف و نهی از منکر کنند) و یا آنکه لعنت من حتماً به همهٔ شما خواهد رسید»‎ و احادیث دیگری از این قبیل.[5]

امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر

امام خامنه ‎ای مد ظله العالی‎:

امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر از واجبات و فرایض بسیار مهم و بزرگ اسلامی به شمار می‎ رود و افرادی که این فریضهٔ بزرگ الهی را ترک می‎ کنند یا در برابر آن بی‎تفاوت ‎اند، گناهکار خواهند بود و کیفری سخت و سنگین در انتظار آن‎هاست. امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر نه‎ تنها به‎ اتفاق فقهای اسلام واجب است، بلکه اصل وجوب آن جزو ضروریات دین مبین اسلام به‎ شمار می‎ ود.[6]

آیت‎ الله سیستانی:

امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر از بزرگ‎ترین واجبات دینی است.[7] خداوند متعال در قرآن‎ کریم می ‎فرماید:

وَلْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّةٌ یَدْعُونَ إِلَی الْخَیْرِ وَیَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَأُولٰئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (آل عمران: 104).

باید از شما «اُمّت اسلامی» گروهی باشند که به‎ سوی نیکی دعوت کنند و امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر نمایند و آنان هستند که رستگارند.

نتیجه:

نباید برای اثبات وجوب امربه‎ معروف و نهی‎ ازمنکر آن را با موعظه و نصحیت مقایسه کرد؛ زیرا اساس این دو با هم تفاوت دارند؛ افزون‎ بر آنکه دلیل وجوب امربه‎ معروف و نهی ‎ازمنکر، تصریح آیات قرآن و روایات معصومان است و فقها نیز به استناد همین منابع به وجوب آن فتوی داده‎ اند.

منابع

[1]. ر.ک. سید روح‎الله موسوی خمینی، تحریرالوسیله، همان، ج 1، ص 525.

[2]. حسین بن محمد راغب اصفهانی، همان، ص 876؛ مادۀ «وعظ»، در آیات 138 سورۀ آل‎عمران، 34 سورۀ نور و 120 سورۀ هود، سورۀ یونس آیۀ 57 لفظ «موعظه» به‎کار رفته است.

[3]. آل عمران(3)، آیۀ 104.

[4]. آل عمران(3)، آیۀ 110.

[5]. سید روح‎الله موسوی خمینی، تحریرالوسیله، همان، ص 527.

[6]. سیدعلی حسینی خامنه‎ای، رسالۀ آموزشی، تهران، فقه روز، 1394، ج 1، ص 182.

[7]. سیدعلی سیستانی، توضیح المسائل، مشهد، قلم آذین رضا، 1391، ص 214.

لینک ها

تارنمای انتشارات زمزم هدایت

تارنمای مرکز فضای مجازی حقیق

پیام رسان انتشارات زمزم هدایت

تعداد بازدید: 91
اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

راه کنترل دوستی فرزندان با جنس مخالف

راه کنترل دوستی فرزندان با جنس مخالف

3 خرداد, 1404

راه کنترل دوستی فرزندان با جنس مخالف


مطالعه کامل
هم قرآن بخوانیم هم ترجمه

هم قرآن بخوانیم هم ترجمه

31 اردیبهشت, 1404

اگر فقط ترجمه قرآن را بخوانیم، آیا نتیجه بهتری نمی ‌گیریم؟


مطالعه کامل
فقر و بی ایمانی جامعه!

فقر و بی ایمانی جامعه!

30 اردیبهشت, 1404

با توجه به روایتی که می ‌فرماید فقر باعث بی ‌ایمانی می ‌شود، آیا می توان از جامعه فقیر ما انتظار ایمان داشت؟


مطالعه کامل
با وجود تسلط خداوند بر همه امور، نقش ملائکه در این عالم چیست؟

با وجود تسلط خداوند بر همه امور، نقش ملائکه در این عالم چیست؟

27 اردیبهشت, 1404

با وجود تسلط خداوند بر همه امور، نقش ملائکه در این عالم چیست؟


مطالعه کامل
مرکز جوابگو

مرکز جوابگو ، با هدف جوابگویی دینی و تخصصی راه اندازی گردیده است و با بهره گیری از اساتید و فضلای حوزه و دانشگاه در ده گروه تخصصی پرسش‌های مخاطبان جواب می دهد ..


بیشتر بخوانید
تمام حقوق مربوط به پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام می باشد
    پژوهشگاه امام صادق (ع)