مومنین در رنج و کفار در نعمت

1- فقر و غنا هم در ميان مؤمنين و هم در ميان كفار وجود دارد و بهره‏مندى از ثروت‏ها و لذايذ دنيوى اختصاصى به كفار ندارد. البته افراد ثروتمند فعلا در ميان كفار بيشتر مى‏باشند چون تمام هدف و تلاش آنها در راستاى جمع‏آورىثروت و برخوردارى از لذايذ دنيوى است.

2- رنج و شادى دو قسم است؛ رنج و شادى روحى و ديگرى جسمى كه اولى بسيار مهم‏تر است. گاهى انسان رنج جسمى دارد ولى رنج روحى ندارد و تحمل آن برايش راحت است ولى رنج روحى تحملش دشوارتر است كه رنج كفاراغلب از نوع روحى است. چون عامل اساسى در رنج روحى دورى و بعد از خداست كه آنان از خدا دورند. و عامل امنيت روحى قرب به خداست كه اين عامل در اختيار مؤمنين است.  

3- بسيارى از امورى كه در نظر مردم موجب راحتى است همان‏ها مجراى عذاب اخروى مى‏باشند چنان كه آيه شريفه در مورد منافقان مى‏فرمايد: فلاتعجبك اموالكم و لا اولادهم انما يريد الله ليعذبهم بها فى‏الحيوه‏الدنيا» و يا درمورد كفار آمده است كه: جهنم همين الان بر آنان احاطه دارد و آنان در يك شرايط روحى جهنمى بسر مى‏برند: و ان جهنم لمحيطه بالكافرين» (عنكبوت، آيه 54).   

4- حداكثر بهره ‏مندى كفار از لذايذ در دنياست كه وقتى اين لذت ها را با لذايذ بهشتيان كه قرآن بيان مى‏فرمايدمقايسه كنيم مى‏بينيم كه بسيار ناچيز است.   

5- بسيارى از مشكلات داراى اثر تربيتى و سازنده است و رفاه و تنعم بيش از حد سستى و غفلت‏ آور است.   

6- برخى از مصايب كفاره گناهان است.   

7- بعضى از سختى‏ها نتيجه طبيعى عمل انسان است.