#یادداشت

تحلیل اندیشکده BESA اسرائیل از دکترین «دفاع دریایی موازی» ایران؛ حکمرانی هوشمند در شریان‌های حیاتی جهان

مرکز مطالعات استراتژیک بگین-سادات اسرائیل اعتراف می‌کند که دکترین «دفاع دریایی موازی» جمهوری اسلامی ایران در دریای سرخ و باب‌المندب، بدون حضور فیزیکی ناوگان، توازن سنتی تجارت دریایی غرب را برهم زده و تهران را به بازیگری کلیدی در امنیت شریان‌های حیاتی تبدیل کرده است.

گروه مطالعات راهبردی | در تازه‌ترین ارزیابی‌های محافل امنیتی و راهبردی رژیم صهیونیستی، ابعاد نوین و پیچیده‌ای از توانمندی‌های حکمرانی نظامی جمهوری اسلامی ایران مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مرکز مطالعات استراتژیک بگین-سادات (BESA) ، دکترین راهبردی ایران در منطقه حساس دریای سرخ و تنگه راهبردی باب‌المندب، به یکی از موفق‌ترین و پیچیده‌ترین ابعاد فرماندهی غیرمستقیم در عرصه بین‌المللی تبدیل شده است.

دکترین «دفاع دریایی موازی»؛ سبک نوین فرماندهی راهبردی

افرایم اینبار، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک بگین-سادات، در تحلیل جامع خود با عنوان «The Red Sea Challenge: Iran’s Asymmetric Maritime Strategy and Maritime Chokepoints» (2021) ، به واکاوی عمق راهبردی حضور ایران در آب‌های جنوبی پرداخته است. وی بر این باور است که:

یکی از پیچیده‌ترین و موفق‌ترین ابعاد حکمرانی نظامی (شهید)آیت‌الله خامنه‌ای، هدایت دکترین «دفاع دریایی موازی» در دریای سرخ و باب‌المندب است.

برهم‌زدن توازن سنتی تجارت دریایی غرب بدون حضور فیزیکی

تحلیل‌گران این مرکز اسرائیلی در گزارش خود اعتراف می‌کنند که جمهوری اسلامی ایران، بدون نیاز به حضور فیزیکی مستقیم ناوگان دریایی خود در این پهنه آبی، موفق شده است از طریق بازوان منطقه‌ای خود، توازن سنتی تجارت دریایی غرب را به‌طور بنیادین دگرگون سازد. این سبک از فرماندهی، که همزمان «غیرمستقیم» و «به‌شدت هماهنگ» توصیف شده است، نشان‌دهنده عمق نفوذ راهبردی تهران در معادلات دریایی منطقه است.

اهرم فشار فوق‌العاده قدرتمند در چانه‌زنی کلان

گزارش مرکز BESA تأکید می‌کند که این مدل از حکمرانی دریایی، به تهران اهرم فشاری فوق‌العاده قدرتمند بخشیده است؛ اهرمی که از طریق آن، جمهوری اسلامی ایران قادر است امنیت شریان‌های حیاتی اسرائیل و غرب را به عنوان یک ابزار چانه‌زنی کلان در اختیار داشته باشد. این واقعیت، نشان‌دهنده گذار ایران از یک قدرت صرفاً منطقه‌ای به یک بازیگر اثرگذار در ژئوپلیتیک دریایی جهانی است.

بازخوانی علمی و پژوهشی در اندیشکده مطالعات راهبردی

این گزارش تحلیلی که با دقت نظر علمی توسط دکتر مصطفی شهیدی‌نسب، عضو محترم هیئت علمی پژوهشگاه، استخراج و تبیین شده است، نشان‌دهنده عمق نگرانی محافل امنیتی غرب و رژیم صهیونیستی از توانمندی‌های نامتقارن جمهوری اسلامی ایران است.

به باور کارشناسان اندیشکده مطالعات راهبردی و آینده‌نگاری، اعتراف صریح اندیشکده‌های نزدیک به نهادهای امنیتی اسرائیل به موفقیت دکترین «دفاع دریایی موازی» ایران، گواهی بر این واقعیت است که:

– حکمرانی هوشمند بر گلوگاه‌های استراتژیک جهان، بدون نیاز به هزینه‌های سنگین نظامی سنتی امکان‌پذیر است.

– شبکه‌سازی منطقه‌ای و توانمندسازی بازوان محلی، کارآمدی به‌مراتب بالاتری نسبت به حضور مستقیم نظامی دارد.

– امنیت شریان‌های حیاتی تجارت جهانی، اکنون به یکی از اهرم‌های بازدارندگی مؤثر جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است.

این تحلیل راهبردی، بار دیگر تأکید می‌کند که توانمندی‌های دفاعی و امنیتی ایران، نه تنها بازدارندگی ملی را تضمین کرده، بلکه معماری جدیدی از موازنه قدرت در عرصه دریایی و ژئوپلیتیک جهانی را رقم زده است.