جهاد تبیین زمینهساز تقویت غیرت دینی
12 دی, 1402نشست علمی علم کلام و منابع معرفتی تمدن نوین اسلامی
16 دی, 1402به همت اندیشکدۀ راهبردی و آیندهنگری، برگزار شد.
نشست علمی «چگونگی امتداد مبانی نظری در حوزههای دانشی و اسناد راهبردی»
به گزارش روابطعمومی پژوهشگاه: به همت اندیشکدۀ راهبردی و آیندهنگری پژوهشگاه، نشست علمی «چگونگی امتداد مبانی نظری در حوزههای دانشی و اسناد راهبردی» با ارائۀ حجتالاسلام احمد شعبانی، پژوهشگر پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیهالسلام در سالن شهید طهرانی مقدم برگزار شد.
در ابتدا، دکتر حامد کهوند دبیر علمی نشست، به بیان چرایی پرداختن به موضوع پرداخت؛ و یکی از چالشهای دائمی در تهیۀ اسناد راهبردی را چگونگی ابتناء این اسناد بر مبانی نظری دین اسلام دانست؛ همچنانکه تولید دانشهای اسلامی نیز منوط به اشراب مبانی نظری دین اسلام در حوزههای دانشی است.
در ادامه حجتالاسلام احمد شعبانی به ارائۀ مطالب خود در چهار محور کلیات و مفاهیم، بیان مسئله، پیشینه و ضرورت تحقیق و سازوکار تدوین مبانی مضاف پرداخت.
حجتالاسلام شعبانی در محور نخست و در بیان مفهوم «مبانی مضاف»، فرق میان «فلسفۀ مضاف» و «مبانی مضاف» و معانی متعدد فلسفۀ مضاف را مطرح کرد. وی در تبیین محور دوم، مسئلۀ اصلی را این دانست که چگونه میتوان مبانی نظری دین اسلام را در ساحت نظریهپردازی علمی و برنامهریزی عملیاتی امتداد بخشید؟ و بهعبارتیدیگر، چگونه میتوان مبانی مضاف به یک حوزۀ دانشی و یا یک سند راهبردی را تدوین نمود؟ حجتالاسلام شعبانی در ادامه و در بیان محور سوم، دو نکتۀ کلیدی مطرح کردند و افزودند: یکی آنکه بسیاری از تحقیقات و یا اسنادی که به مبانی اسلامی پرداختهاند، مبانی عام و بعیده را بیان کردهاند و مبانی خاص و قریبه کمتر کار شده است؛ و دیگری آنکه تاکنون، کسی به مکانیزم امتداد مبانی بعیده در حوزهای خاص و سازوکار تدوین مبانی خاص نپرداخته است؛ بنابراین، الگویی در این زمینه وجود ندارد.
حجتالاسلام شعبانی در محور چهارم و در بیان مکانیزم تدوین مبانی مضاف، با انتخاب دانش «اقتصاد اسلامی» بهعنوان نمونه، هفت گام کلی و ده اقدام را برای دستیابی به «مبانی اقتصاد اسلامی» مطرح ساخت که برخی از آنها عبارتانداز: مبانی اولیه و مفاهیم پایه (ضرب استغراقی مبانی در مفاهیم پایه، ضرب مجموعی مبانی در مفاهیم پایه، تعاریف جدید از مفاهیم پایه)؛ مبانی اولیه و مسائل بنیادین (ضرب استغراقی مبانی در مسائل بنیادین، ضرب مجموعی مبانی در مسائل بنیادین، پاسخهای جدید به مسائل بنیادین) و روش استقرایی و تفسیری (احصای نصوص قرآنی و روایی اقتصادی، استنباط مفاهیم و مبانی اسلامی متناظر با مفاهیم و مسائل رایج، استخراج مفاهیم و مبانی جدید).
در پایان این نشست، حجتالاسلام شعبانی به ابهامات و پرسشهای حاضرین در جلسه پاسخ داد.