حقالناس را به چه صورت باید جبران کرد؟
پاسخ:
حق الناس یعنی کسی حقی یا مالی را از دیگران ضایع کرده است. شخص در قدم اول باید از این گناه توبه و استغفار کند و سپس به جبران آن بپردازد. برای جبران حق الناس ابتدا باید انواع آن را بشناسیم و هر یک را به روش خود جبران کنیم.
انواع حق الناس
حقالناس به چهار دسته تقسیم میشوند:
1- حقالناس مالی؛
2- حقالناس جانی؛
3- حقالناس آبرویی؛
4- حقالناس معنوی به دلیل گمراهکردن مردم؛
جبران حق الناس
برای جبران هر یک از موارد حق الناس راه هایی وجود دارد که بیان می کنیم؛
حقالناس مالی: اگر طلبکار را میشناسد، حق او را بپردازد و اگر نمیشناسد، از طرف او ردّ مظالم و صدقه بدهد.
حقالناس جانی: باید به آن شخص مراجعه کند و اگر به جسم او صدمهایزده از او حلالیت بطلبد و یا دیۀ آن را بدهد یا قصاص شود.
حق الناس آبرویی: اگر آبروی شخصی را مثلاً با غیبتکردن ریخته است، چنانچه مفسدهای نداشته باشد، به او مراجعه کند و حلالیت بطلبد و اگر مفسده دارد باید برای او استغفار کند و کارهای خوبی به نیت او انجام دهد و تا جاییکه میتواند از آثار منفی آبروریزی که کرده کم کند.
حقالناس معنوی: باید بکوشد کسانی را که گمراه کرده به راه برگرداند و کار اشتباه خود را جبران کند.
به ترتیبی که بیانشد آسانترین نوع حقالناس، مالی است و سختترین نوع آن حقالناس گمراهکردن دیگران است که از همه بدتر است. متأسفانه، به این مورد در فضای مجازی با شبهههایی که مطرح است خیلیها را گمراه میکنند.
درهرصورت، شخصی که حقالناس به گردن دارد باید تمام تلاش خود را انجام دهد که آنها را رفع و حل کند و آنجایی را که نتوانست با خیرات زیادی که انجام میدهد إنشاءالله خداوند رضایت آنها را خواهد گرفت.
منبع: کتاب پرسمان معرفتی بصیرتی 2، نشر زمزم هدایت، چ1، 1402، ص 58
جبران حق الناس به هر صورتی باشد
