زن چه وظایف اختصاصی در مقابل همسر خود دارد؟
وظايف اختصاصى زن در مقابل همسر
پاسخ
زن و شوهر گذشته از وظايف متقابلى كه نسبت به يكديگر دارند، هركدام وظايفى اختصاصى نيز برعهده دارند كه در این مطلب به بيان بعضى از وظایف زنان مى پردازيم.
وظايف زن
هر چند مسؤوليّت سرپرستى خانواده به عهده مرد است، امّا وى بدون همكارى و مشاركت زن، در اداره امور زندگى درمانده خواهد شد.
پايه اصلى خيمه خانواده بر دوش زن قرار دارد. كانون محبّت زن و سرچشمه عواطف گرم او، سامان دهنده اركان خانواده است و بدون همكارى او نمى توان نظام خانواده را به ساحل نجات رساند.
اينك به بيان وظايف زن مىپردازيم:
-
تدبير منزل
تدبير امور منزل گرچه از نظر حقوقى به عهده زن نيست، اما وى از نظر اخلاقى بايد به مديريت داخلى منزل پرداخته، اوضاع آن را سر و سامان دهد، چرا كه بىتوجّهى زن به اين وظيفه ممكن است به بىسامانى خانواده و ايجاد اختلال در زندگى خانوادگى بينجامد.
مسؤوليّت مرد در تأمين هزينه زندگى، فرصت و توان چندانى را براى رسيدگى به امور منزل، براى او باقى نمى گذارد؛ از اين رو، زن كه از تأمين هزينه زندگى آسوده خاطر است، بايد همّت خود را در راه سامان دادن به وضعيّت داخل منزل به كار گيرد و محيط خوشايند و صميمان هاى را براى اعضاى خانواده فراهم كند.
بهترين تقسيم بندى براى تنظيم وظايف زن و شوهر در زمينه اداره امور زندگى اين است كه:
زن به كارهاى داخل و مرد به كارهاى بيرون منزل بپردازد. بدين گونه هر كدام متناسب با ظرفيّت و وضعيّت روحى و جسمى خود، به گردش چرخ زندگى كمك مى كنند.
امام صادق عليه السلام مى فرمايد:
على عليه السلام و فاطمه سلام الله عليها از رسول خدا صلى الله عليه و آله، درخواست كردند كه كارِ خانه را ميان آنان تقسيم كند. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله انجام كارهاى داخل خانه را به عهده فاطمه سلام الله عليها و كارهاى بيرون خانه را به عهده على عليه السلام گذاشت.
فاطمه عليها السلام فرمود:
جز خدا كسى نمى داند كه چقدر مسرور شدم از اينكه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مرا از وظايفى كه بر عهده مردان است، معاف كرد.[1]
-
پاسدارى از حريم و ارزشهاى خانواده
بزرگترين مسؤوليّت زن در مورد همسرش اين است كه به عنوان ناموس مرد و نماينده او در خانه، با رفتار و گفتارش، از حريم و ارزشهاى خانواده پاسدارى كند.
لازمه چنين امرى اين است كه زن در مورد همسر و خانواده، بحدّى از آگاهى و مسؤوليّت شناسى رسيده باشد كه با تمام وجود، براى حفظ حريم خانواده و ارزش هاى آن بكوشد.
چنين زنى هم از مال شوهر محافظت مى كند و با اسرافكارى و تجمّلگرايى، ثروت همسرش را ضايع نمى سازد و هم از آبروى خانوادگى و شخصيّت همسر در مقابل خطرات، دفاع مىكند؛
امير مؤمنان على عليه السلام مى فرمايد:
«خَيْرُ نِسائِكُمُ الطَّيِّبَةُ الرّيحُ الطَّيِّبَةُ الطَّعامُ الَّتى إِنْ انْفَقَتْ انْفَقَتْ بِمَعْرُوفٍ وَ إِنْ امْسَكَتْ امْسَكَتْ بِمَعْرُوفٍ فَتِلْكَ مِنْ عُمَّالِ اللَّهِ وَ عامِلُ اللَّهِ لا يَخيبُ[2] بهترين زنان شما زن خوشبو و خوش پَزى است كه اگر ببخشد بجا ببخشد و اگر بازگيرد بجا بازگيرد.
چنين زنى از كارگزاران خداست و كارگزار خدا زيان نمى بيند».
زن بايد خود را از نامحرمان بپوشاند و در برخورد با نامحرم، رفتار متكبّرانه و بزرگ منشانه داشته باشد، تا بين او و مردان نامحرم نوعى حجاب اخلاقى و حايل معنوى به وجود آيد و كسى به او طمع نكند.
و نيز بايد نسبت به اموال همسر، نهايت دقّت و مراقبت را داشته باشد تا بخوبى از عهده نگهدارى امانت همسر برآيد.
امام على عليه السلام مى فرمايد:
بدترين صفات مردان، بهترين صفات زنان است (كه عبارتند از:) بخل و تكبر و ترس، زيرا وقتى زن بخيل باشد، مال خود و شوهرش را حفظ مى كند، و اگر متكبّر باشد، از كلام نرم و دلنشين با نامحرم خوددارى مى كند.
و اگر ترسو باشد، از هر حادثه اى احتياط مى كند و از خانه اش خارج نمى شود و از ترس شوهر از جايگاه هاى تهمت مى پرهيزد.[3]
جمع بندی
هر يك از زن و مرد در برابر يكديگر وظايف خاصّى به عهده دارند كه بايد براى تأمين سعادت خانواده نسبت به آن اهتمام ورزند.
تدبير امور داخلى منزل نيز به عهده زن است. بهترين زنان زنى است كه بخوبى از عهده انجام اين وظيفه برآيد. حفظ حريم و ارزشهاى خانواده از ديگر وظايف زن است كه بايستى از اموال، آبرو و حيثيّت خانوادگى حفاظت كند.
منابع
[1] محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشّيعه، همان، ج 14، ص 118، ج 14، ص 123.
[2] محمدبن علی ابن بابویه، من لا يحضره الفقيه، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1413 ق، ج 3، ص 246.
[3] همان، ج 3، ص 246.
پیوندها
مرکز فضای مجازی حقیق در آپارات
پرسش و پاسخ
سوال ۱: وظیفهی اصلی زن در اداره خانواده چیست؟
پاسخ: تدبیر امور منزل و ایجاد محیطی خوشایند و صمیمی برای اعضای خانواده.
سوال ۲: چرا همیاری زن در خانواده ضروری است؟
پاسخ: بدون همکاری زن، نظام خانواده نمیتواند به درستی اداره شود و مرد در سرپرستی خانواده درمانده خواهد شد.
سوال ۳: تقسیم کار پیشنهادی بین زن و شوهر چگونه است؟
پاسخ: زن به کارهای داخل خانه و مرد به کارهای خارج از منزل بپردازد، مطابق با ظرفیت روحی و جسمی خودشان.
سوال ۴: وظیفه زن در حفظ حریم خانواده چیست؟
پاسخ: زن باید از مال و آبرو و حیثیت خانوادگی محافظت کند و در برخورد با نامحرم رفتار متکبرانه داشته باشد.
سوال ۵: چه ویژگیهایی از نظر امام علی علیهالسلام برای زنان مناسب است؟
پاسخ: بخل، تکبر، ترس به شرطی که باعث حفظ مال، اجتناب از نامحرم و احتیاط در رفتار شود.
سوال ۶: به گفته امام صادق علیهالسلام، تقسیم کار بین علی و فاطمه چگونه بوده است؟
پاسخ: کارهای داخل خانه بر عهده فاطمه (سلاماللهعلیها) و کارهای بیرون خانه بر عهده علی (علیهالسلام) بود.
سوال ۷: چه عواملی به بهبود محیط خانواده کمک میکند؟
پاسخ: مدیریت داخلی خانه توسط زن و ایجاد فضای محبتآمیز و صمیمی برای اعضای خانواده.
