راههاى كسب اخلاص2
چگونه می توانیم انسانی خالص باشیم؟
اخلاص، پاكيزه كردن عمل از هر گونه آلودگى به غير خداست و انسان مخلص، در انجام عمل محرّكى غير از خداوند ندارد، فقط قصد تقرّب به خداست كه او را به كار وا مى دارد و بس.
اين حالت، مقام بسيار بزرگى است و كسى مى تواند، به آن برسد كه غرق در محبّت خدا باشد، بحدّى كه در دلش براى محبتهاى دنيايى، جايى نبوده و اگر از خوراك، پوشاك، مسكن و ساير امور مادى استفاده مى كند، به خاطر لذّت بردن از آنها نباشد.
بلكه به خاطر آن باشد كه نيروى بيشترى براى عبادت خدا، به دست آورد.
حال چه كنيم كه به اين درجه از اخلاص برسيم؟
در سخنان پيشوايان معصوم، راههايى براى رسيدن به اخلاص بيان شده كه به اختصار ذكر مى كنيم:
الف) قطع طمع از غير خدا
امام باقر عليه السلام در اين باره مى فرمايد:
«بنده، پرستشگر واقعى خدا نمى شود، مگر آنكه از همه مخلوقات بريده و به او بپيوندد، آن گاه خداوند مى فرمايد: اين عمل خالص براى من است و به كرمش آن را مى پذيرد.»[1]
ب) افزودن بر علم و يقين
على عليه السلام در اين باره فرمود:
«ثَمَرَةُ الْعِلْمِ إِخْلاصُ الْعَمَلِ[2] اخلاص عمل، ثمره و ميوه علم است».
يعنى هر چه آگاهى انسان از حقايق هستى بيشتر شود و به عظمت خالق و ناچيزى خود علم پيداكند، اخلاص او بيشتر مى شود.
و نيز فرمود: «اخْلاصُ الْعَمَلِ مِنْ قُوَّةِ الْيَقينِ …[3] اخلاص عمل از قوت يقين است».
پ) كم كردن آرزوها
اميرمؤمنان در اين زمينه فرمود: «قَلِّلِ الْامالَ تُخْلَصْ لَكَ الْأَعْمالُ[4] آرزوها را كم كن، تا اعمالت خالص گردد».
ت) پرهيز از گناه و هواى نفس
پيامبر اكرم (ص) فرمود: «تَمامُ الْاخْلاصِ اجْتِنابُ الَمحارِمِ[5] دورى كردن از كارهاى حرام كمال اخلاص است».
جمع بندی
تحصيل اخلاص از راههاى كم كردن لذّتهاى نفسانى، قطع طمع از غير خدا و توجه كامل به آخرت، افزون بر علم و يقين، كم كردن آرزوها، افزودن بر مجاهدتها و مراقبت هاى مداوم ميسر و آسان مى گردد.
منابع
[1] میرزا حسین نوری طبرسی، مستدرك الوسائل، قم،آل البیت، 1369، ج 1، ص 101.
[2]عبدالواحد بن محمد تمیمی آمدی، شرح غررالحكم، شرح: محمد خوانساری، تهران، دانشگاه تهران، 1384، ج 3، ص 332.
[3] همان، ج 1، ص 343.
[4] عبدالواحد تمیمی آمدی، شرح غررالحكم، شرح: محمد خوانساری، تهران، دانشگاه تهران، 1384، ج 4، ص 511. 1.
[5] محمد محمدی ری شهری، ميزان الحكمه، قم، دارالحدیث، 1386، ج 3، ص 63.
پیوندها
مرکز فضای مجازی حقیق در آپارات
پرسش و پاسخ
سوال ۱: اخلاص در عمل به چه معناست؟
پاسخ: اخلاص یعنی پاکیزه کردن عمل از هر گونه آلودگی به غیر خدا و انجام عمل با قصد تقرب به خداوند.
سوال ۲: برای رسیدن به اخلاص چه باید کرد؟
پاسخ: برخی راههای رسیدن به اخلاص شامل قطع طمع از غیر خدا، افزودن بر علم و یقین، کم کردن آرزوها، و پرهیز از گناه و هوای نفس است.
سوال ۳: چرا قطع طمع از غیر خدا مهم است؟
پاسخ: امام باقر علیه السلام میفرماید بنده پرستشگر واقعی نمیشود مگر از همه مخلوقات بریده و به خدا بپیوندد، و آن عمل خالص برای خدا خواهد بود.
سوال ۴: نقش علم و یقین در رسیدن به اخلاص چیست؟
پاسخ: علی علیه السلام فرمودند ثمره علم اخلاص عمل است و اخلاص عمل از قوت یقین نشأت میگیرد؛ یعنی با افزایش آگاهی و درک عظمت خالق، اخلاص تقویت میشود.
سوال ۵: چگونه کم کردن آرزوها به اخلاص کمک میکند؟
پاسخ: امیرمؤمنان فرمودند با کم کردن آرزوها اعمال خالص میگردد، زیرا توجه به خواستههای دنیوی را کاهش میدهد.
سوال ۶: چه کارهایی کمال اخلاص را نشان میدهد؟
پاسخ: پیامبر اکرم (ص) فرمودند دوری کردن از کارهای حرام کمال اخلاص است؛ یعنی اجتناب از محارم نشاندهنده خلوص نیت است.
سوال ۷: چگونه میتوان اخلاص را در زندگی روزمره افزایش داد؟
پاسخ: با کاهش لذات نفسانی، توجه به آخرت و مراقبتهای مداوم، همچنین افزودن بر علم و یقین میتوان اخلاص را در زندگی روزمره افزایش داد.
