logo-new-javabgoo4logo-new-javabgoo4logo-new-javabgoo4logo-new-javabgoo4
  • صفحه اصلی
  • موضوعات
    • اخلاق (174)
    • اعتقادات و کلام (98)
    • تاریخ (22)
    • دفاعی (13)
    • سبک زندگی (118)
    • سیاسی (26)
    • عرفان و تصوف (3)
    • فقه اهل سنت (5)
    • فقه واحکام (50)
    • قرآن و عترت (242)
    • مراجع عظام (246)
    • مشاوره‌ (1280)
  • درباره
    • درباره ما
    • تماس با ما
    • ورود
  • دستیار هوش مصنوعی
پژوهشگاه امام صادق (ع)
✕
  • شما اینجا هستید
  • مطالب
  • اخلاق فضائل اخلاقی
  • عزم‌، رکن بنیادی سلوک

عزم‌، رکن بنیادی سلوک

دسته بندی ها
  • فضائل اخلاقی
برچسب ها

عزم‌ چیست‌؟

عزم‌ و اراده‌:  عزم‌ رکن‌ بنیادی‌ سلوک‌ است‌. عزم‌ آن‌ نیروی‌ خدادادی‌ است‌ که‌استواری‌ و استحکام‌ آدمی‌ را تضمین‌ می‌ کند. امام‌ کاظم‌(ع‌) در دعای‌ ۲۷ رجب‌، به‌ اهمیت‌ عزم‌ در سلوک‌ الهی‌، اینگونه‌ تصریح‌نموده‌ اند: (خدایا!) من‌ حقیقتاً دانستم‌؛ بهترین‌ توشه‌ روندگان‌ به‌ درگاهت‌؛ بهترین‌ زاد راه‌ قاصدان‌ کویت‌، تصمیم‌ جدی‌ و اراده‌راسخ‌ است‌. اراده‌ راسخی‌ که‌ تحت‌ اختیار توست‌. (خدایا!) با تصمیم‌ جدی‌ با تو مناجات‌ می‌ کنم‌، (و قد علمت‌ ان‌ افضل‌ زادالراحل‌ الیک‌ عزم‌ اراده‌ یختارک‌ بها؛ حاج‌ شیخ‌ عباس‌ قمی‌، مفاتیح‌ الجنان‌، ص‌ ۲۵۴)

عزم‌ چیست‌؟ تصمیم‌ جدی‌ و قطعی‌ و بی‌ بر و برگرد را عزم‌ گویند. خصوصیت‌ عزم‌ این‌ است‌ که‌ به‌ انسان‌ حالت‌می‌ دهد و او را بی‌ قرار، واله‌ و شیدا می‌ سازد. همچون‌ کسی‌ که‌ می‌ خواهد مسافرتی‌ برود، شب‌ پیش‌ از سفر از خواب‌ می‌ پرد.عزم‌ در سیر و سلوک‌ نیز اینگونه‌ است‌. سالک‌ بوسیله‌ عزم‌، بدون‌ اینکه‌ اعمال‌ زیادی‌ را انجام‌ داده‌ باشد، مراتبی‌ درونی‌ را طی‌می‌ کنند. امام‌ علی‌(ع‌) درباره‌ ویژگی‌ های‌ پرهیزکاران‌ می‌ فرماید: «روز را به‌ شب‌ می‌ رساند در حالی‌ که‌ همواره‌ سپاسگزار است‌ . شب‌را بروز می‌ کند در حالی‌ که‌ همواره‌ با یاد حق‌ به‌ ذکر مشغول‌ است‌ (ذکر در واقع‌ مطابق‌ بودن‌ اعمال‌ با گفتارهای‌ قرآن‌ است‌)،(یمسی‌ و همّه‌ الشکر و یصبح‌ و همّه‌ الذکر، یبیت‌ حذرا و یصبح‌ فرحاً). در ادامه‌ می‌ فرماید: شب‌ را به‌ پایان‌ می‌ برد در حالی‌ که‌ از غفلت‌ خویش‌ نسبت‌ به‌ حق‌ می‌ ترسد و روز را با شادی‌ اعمال‌خوب‌ که‌ انجام‌ می‌ دهد به‌ پایان‌ می‌ برد، (نهج‌ البلاغه‌، خطبه‌ همام‌ یا متقین‌) تقویت‌ دیگر اصول‌ و ارکان‌ سیر و سلوک‌ مانند: ایمان‌، صداقت‌، خویشتن‌ داری‌ و … به‌ تقویت‌ عزم‌ بستگی‌ دارد. دوام‌ و قوام‌این‌ اصول‌ به‌ عزم‌ است‌.

بسترهای‌ عزم‌: عزم نعمت‌ و برکتی‌ است‌ که‌ تنها بسترهای‌ مهیا و آماده‌،فرودگاه‌ و نزولگاه‌ آن‌ است‌. عزم‌ در جان‌ هایی‌ ساکن‌ می‌ شود که‌ از قیود شهوت‌ پرستی‌، هوامحوری‌ و شیطان‌ مداری‌ رها شده‌باشد. امیر بیان‌، حضرت‌ علی‌(ع‌) در نهج‌ البلاغه‌، به‌ صراحت‌ تمام‌ فرموده‌ اند که‌: «و لا تجتمع‌ عزیمه‌ و ولیمه‌؛ عزم‌ و اراده‌ برای‌رسیدن‌ به‌ کمال‌ و مقامات‌ عالیه‌ با سور چرانی‌ و راحت‌ طلبی‌ سازگار نیست‌!» (میزان‌ الحکمه‌، ج‌ ۱۲۹۲۰ به‌ نقل‌ از نهج‌البلاغه‌، خ‌ ۲۴۱). بعد در ادامه‌ می‌ فرمایند: چه‌ بسا خواب‌ های‌ شب‌ که‌ تصمیم‌ های‌ روز را از بین‌ برده‌، و تاریکی‌ های‌ فراموشی‌ که‌ همت‌های‌ بلند را نابود ساخته‌ است‌.»

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

پیامبر

پیامبر

26 آبان, 1405

چطور می توان مثل پیامبر اکرم(ص) در برابر خطا و آزار دیگران گذشت کرد، ولی وقتی حق پایمال می شود، خشمی به جا و مسئولانه داشت؟


مطالعه کامل
راز داری

راز داری

24 آبان, 1405

چرا دین و عقل این قدر روی رازداری پافشاری می کنند و افشا کردن اطلاعات، چه ضرری به خود ما و جامعه میزند؟


مطالعه کامل
نفاق

نفاق

17 آبان, 1405

نفاق از کجا شروع می شود؟


مطالعه کامل
صبر

صبر

15 آبان, 1405

چرا در اسلام این قدر تاکید شده است که انسان مومن باید صبور باشد؟


مطالعه کامل
مرکز جوابگو

مرکز جوابگو ، با هدف جوابگویی دینی و تخصصی راه اندازی گردیده است و با بهره گیری از اساتید و فضلای حوزه و دانشگاه در ده گروه تخصصی پرسش‌های مخاطبان جواب می دهد ..


بیشتر بخوانید
تمام حقوق مربوط به پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق علیه السلام می باشد
    پژوهشگاه امام صادق (ع)