آثار ترک نماز در دنیا چیست؟

آثار ترک نماز در دنیا چیست؟

آیا ترک نماز دنیای ما را هم خراب می‌کند؟

پاسخ

همان‎گونه كه نماز، آثار و فوايد فراوانى در دنيا و آخرت به دنبال دارد ترك اين واجب الهى و سبك شمردن آن نيز عواقب شوم و آثار نامطلوبى در پى خواهد داشت. پيش از پرداختن به پيامدها، نخست مراتب بى ‎نمازى را توضيح مى‏ دهيم:

مراتب بى‏ نمازى‏

الف) ترك نماز از روى انكار

يعنى مسلمان نماز واجب را بر خود لازم نداند، چنين كسى منكر ضرورى دين است و اگر اين انكار به انكار خدا و پيامبر باز گردد، كافر است.

ب) ترك نماز از روى مسامحه‏

يعنى مسلمانى قبول دارد كه در اسلام نماز واجب است، ولى از روى‏ بى‏ اعتنايى به امور دينى و به بهانه اشتغال به كارهاى دنيوى آن را به جا نمى ‏آورد، چنين كسى مرتكب گناه كبيره شده وفاسق ناميده مى‏ شود.

پ) ترك برخى از واجبات نماز

بدين معنا كه نماز مى ‏خواند، ولى شرايط صحت آن را مراعات نمى‏ كند. مانند آنكه نماز را با لباس غصبى، يا در مكان غصبى، به جا آورد، يا سوره و ذكر واجب را نخواند، يا آنها را صحيح انجام ندهد. اينان از جمله سبك شمارندگان نماز به حساب مى آيند.[1]

آثار ترك ‏نماز در دنیا
در ادامه به چند اثر مهم ترک نماز در دنیا اشاره می کنیم:

1. جرأت برگناه

 يكى ازآثار ترك نماز، جرأت پيدا كردن بر ساير گناهان است؛ بدين معنا كه انسان وقتى نماز را كه ستون دين به شمار مى ‏آيد، ترك كند،

ارتكاب گناهان ديگر برايش آسان مى‏ شود.

رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود:

«لا يَزالُ الشَّيْطانُ يَرْعَبُ مِنْ بَنى‏ آدَمَ ماحافَظَ عَلىَ الصَّلَواتِ الْخَمْسِ فَإِذا ضَيَّعَهُنَّ تَجْرُأُ عَلَيْهِ وَ أَوْقَعَهُ فِى الْعَظَائِمِ[2] تا زمانى كه انسان نمازهايش را به جاآورد شيطان سراغ او نمى ‏رود و هنگامى‏ كه آنها راضايع كند (ترك كند)، شيطان بر او جرى شده، به گناهان بزرگ وادارش مى‏ كند».

حضرت على عليه السلام در نامه‎ اى به محمّد بن ابى بكر مى‏ نويسد:

«… ثُمَّ ارْتَقِبْ وَقْتَ الصَّلاةِ، فَصَلِّها لِوَقْتِها … فَمَنْ ضَيَّعَ الصَّلاةَ، فَإِنَّهُ لِغَيْرِها أَضْيَعُ …[3] سپس مراقب اوقات نماز باش، و آن را به‎ موقع به جا آورد؛ زيرا كسى كه نماز را ضايع سازد، غير نماز (عبادت ديگر) را بيشتر ضايع مى ‏كند».

راز اين مطلب آن است كه نماز موجب تذكّر و توجّه به خداست وانسان را متوجه حضور در محضر الهى مى ‏سازد و او را از گناهان باز مى ‏دارد، در صورت ترك نماز، يادآور حضور و مراقبت خدا ومهار كننده گناهان وجود نخواهد داشت.

به عبارت ديگر، مانع فعاليتهاى وسوسه گرانه شيطان و نفس امّاره برطرف مى ‏شود و شيطان و نفس امّاره بر انسان چيره مى ‏گردند و او را به گناهان ديگر مى ‏كشانند.

2. ويرانى دين

 نماز، تكيه‎ گاه و اساس دين خدا را تشكيل مى‏ دهد كه هر چه بهتر انجام پذيرد، ايمان انسان را قوي‎تر خواهد كرد و اگر خللى در آن وارد شود، ستون دين را منهدم مى‏ كند. پيامبر اكرم (ص) فرمود:

 «الصَّلاةُ عِمادُ الدّينِ، فَمَنْ تَرَكَ صَلاتَهُ مُتَعَمِّداً فَقَدْ هَدَمَ دينَهُ[4] نماز، ستون وتكيه‏ گاه دين‏است و كسى كه به عمد آن را ترك كند، دينش را ويران ساخته است».

از اين رو، امام موحّدان، على عليه السلام ضمن سفارش به نماز، ضايع كننده‏ آن را از خود طرد كرده و فرموده است:

«عَلَيْكُمْ بِالُمحافَظَةِ عَلى‏ أَوْقاتِ الصَّلاةِ فَلَيْسَ مِنّى‏ مَنْ ضَيَّعَ الصَّلاةَ[5] برشما باد به پاس داشتن اوقات نماز، پس هر كس نماز را خراب كند از (زمره دوستان) من نيست».

ترك نماز، گاهى به كفر و بى ‏دينى مى ‏انجامد، به عبارت ديگر، نماز مرز ميان اسلام و كفر است.

رسول خدا (ص) فرمود:

«ما بَيْنَ الْمُسْلِمِ وَ بَيْنَ أَنْ يَكْفُرَ إِلَّا أَنْ يَتْرُكَ الصَّلاةَ الْفَريضَةَ مُتَعَمِّداً أَوْ يَتَهاوَنَ بِها فَلا يُصَلّيها[6] ميان مسلمان تا كافر شدنش فاصله‏ اى نيست، جز ترك عمدى نماز واجب يا سستى در آن كه به نماز نخواندن بينجامد».

امام باقر عليه السلام فرمود:

«رسول خدا (ص) در مسجد نشسته بود كه مردى وارد شد و به نماز ايستاد، ولى ركوع و سجودش را ناقص انجام داد. حضرت با ديدن او فرمود: همچون كلاغ بر زمين نوك مى زند؛ اين شخص اگر در اين حالت بميرد، به دين من از دنيا نرفته است.»[7]

3. از دست‏دادن شخصيت‏اجتماعى

 ازديگر آثار زيانبار ترك‏ نماز و سبك ‏شمردن آن، منفور شدن درجامعه است؛ يعنى تارك‏ نماز يا سبك‏ شمارنده آن ارزش وشخصيت اجتماعى خويش را از دست مى ‏دهد و مسلمانان با ديده نفرت به او مى ‏نگرند،

تا جايى كه به گفته امام ‏باقر عليه السلام:

«رسول خدا (ص) با همسايگان مسجد شرط كرد به نماز جماعت حاضر شوند و متخلّفان را تهديد كرد كه خانه هايشان را آتش خواهد زد.»[8]

امام صادق عليه السلام در مورد انتخاب دوست و همنشين فرمود: «اخْتَبِروُا إِخْوانَكُمْ بِخَصْلَتَيْنِ، فَإِنْ كانَتا فيهِمْ وَ إِلَّا فَاعْزُبْ، ثُمَّ اعْزُبْ: مُحافَظَةً عَلَى الصَّلَواتِ فى‏ مَواقيتِها وَ الْبِرَّ بِالْإِخْوانِ فِى الْعُسْرِ وَ الْيُسْرِ[9]

دوستان و برادران خود را با داشتن دو صفت انتخاب كنيد وگرنه آنها را رها كنيد و از آنان دورى گزينيد: اول مراقب برنماز دراوقات مخصوص آن و دوم نيكى كردن به‏برادران درسختى و راحتى.

4. زندگى سخت

 سختى زندگى و آميخته شدن با مشكلات روحى و روانى از ديگر پيامدهاى ترك نماز و سبك شمردن آن است. كسى كه رابطه‏ اى باخدا نداشته باشد، روشن است كه از رحمت و الطاف الهى به دور خواهد بود.

قرآن مجيد مى ‏فرمايد:

«أَقِمِ الصَّلوةَ لِذِكْرى‏ (طه: 14)؛ نماز را براى ياد من به پاى دار».

درآيه ديگر مى ‏فرمايد: «وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرى‏ فَإِنَّ لَهُ مَعيشَةً ضَنْكاً (طه: 124)؛ هر كس از ياد من رويگردان شود زندگى برايش سخت و ناگوار خواهد بود».

در اين راستا، روايتى ازرسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مى ‏كنيم كه زندگى سخت و ناگوار را تشريح ميكند.

«مَنْ تَهاوَنَ بِصَلاتِهِ … يَرْفَعُ اللَّهُ الْبَرَكَةَ مِنْ عُمْرِهِ وَ مِنْ رِزْقِهِ … وَ كُلُّ عَمَلٍ يَعْمَلُهُ لا يُوجَرُ عَلَيْهِ وَ لا يُرْتَفَعُ دُعائُهُ إِلَى السَّماءِ وَ لَيْسَ لَهُ حَظٌّ فى‏ دُعاءِ الصَّالِحينَ وَ يَمُوتُ ذَليلًا وَ جائِعاً وَعَطْشاناً …[10]

كسى كه نماز را سبك شمارد … خداوند بركت از عُمر و روزى او برمى ‏دارد و هرعملى انجام دهد پاداشى نمى ‏برد، دعايش به آسمان بالا نمى ‏رود، از دعاى نيكوكاران بهره ‏اى نمى‏ برد و با ذلت و خوارى و گرسنگى و تشنگى مى ‏ميرد.

5. چهره منفور

 همچنين رسول گرامى اسلام، زشتى چهره و منفورى آن را نتيجه سبك شمردن نماز دانسته، مى ‏فرمايد:

 «… يَمْحُوا اللَّهُ تَعالى‏ سيماءَ الصَّالِحينَ مِنْ وَجْهِهِ …[11] خداوند سيماى نيكوكاران را از چهره او (سبك شمارنده نماز) محو مى ‏كند.                     

جمع ‎بندی

ترك نماز از روى عمد، به كفر مى انجامد و از روى بى ‏اعتنايى و مسامحه به فسق مى ‏رسد و اگر گه گاه بخواند، آثار و عواقب خطرناك و زيانبارى هم در دنيا و هم در آخرت در پى خواهد داشت.

آثارى كه بر اثر ترك نماز، گريبانگير فرد مى ‏شود عبارتند از:

جرأت پيدا كردن بر ساير گناهان، ويرانى دين و به كفر انجاميدن، انزجار و نفرت اجتماعى، زندگى سخت و مشقت بار، فشار قبر، سختى در محشر، محروميت از شفاعت و ورود به دوزخ.

منابع

[1] . سید عبدالحسین دستغیب، گناهان كبيره، تهران، صبا، 1361، ج 2، ص 191- 193.

[2] . محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، بیروت، دارالاحیاء و التراث، 1403 ق، ج 82، ص 202.

[3] . سید حسین بروجردی، جامع احاديث الشيعة، قم، المهر، 1373، ج 4، ص 48.

[4] . محمد باقر مجلسی، بحارالانوار، همان،  ج 82، ص 202.

[5] . سید حسین بروجردی، جامع احاديث الشيعه، همان، ج 4، ص 52.

[6] . فیض کاشانی، محجّة البيضا فی التذهیب الاحیاء، قم، جامعه مدرسین، 1417 ق، ج 1، ص 340.

[7] .  محمد باقر مجلسی، ملاذ الاخبار، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی، 1406 ق، ج 4، ص 272.

[8] . محمد بن علی ابن بابویه (شیخ صدوق)، ثواب الاعمال، مترجم: غفارى، تهران، کتابفروشی صدوقی، بی‎تا، ص 523، با اندك تغيير.

[9] . سید حسین بروجردی، جامع الاحاديث، همان، ج 4، ص 58.

[10]     . عباس قمی، علی اکبر الهی خراسانی، سفينة البحار، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس، 1396، ج 2، ص 43.

[11] . همان

پیوندها

تارنمای انتشارات زمزم هدایت

 مرکز فضای مجازی حقیق

پیام رسان انتشارات زمزم هدایت

پرسش و پاسخ


مراتب بی‌نمازی به چند دسته تقسیم می‌شود؟

پاسخ:
مراتب بی‌نمازی به سه دسته تقسیم می‌شود: ترک نماز از روی انکار، ترک نماز از روی مسامحه، و ترک برخی از واجبات نماز.

ترک نماز از روی انکار چه عواقبی دارد؟

پاسخ:
اگر ترک نماز به معنای انکار واجب بودن آن و بازگشت به انکار خدا و پیامبر باشد، شخص به کفر می‌رسد.

یکی از پیامدهای ترک نماز در جامعه چیست؟

پاسخ:
یکی از پیامدهای ترک نماز، از دست دادن شخصیت اجتماعی و منفور شدن در جامعه است.