چرا بدون ارتباط با دیگران نمیتوانیم رشد کنیم؟
ارتباط با دیگران چه نقشی در رشد و موفقیت انسان دارد؟
پاسخ
انسان نیازمند زندگی اجتماعی است؛ او به تنهایی نمیتواند زندگی کند یا به سختی زندگی خواهد کرد. ازسوی دیگر، شکوفایی استعدادها و فضایل انسانی بدون حضور در اجتماعی انسانی و تعامل و تعاون با دیگر انسانها ممکن نیست.
نفوذ فضایل در نفس انسان و نیز بروز و شکوفایی آن در مشارکت، همنشینی، معامله و گونه های مختلف ارتباط و همکاری با افراد دیگر اجتماع به دست میآید و بدون آن، نیروها و ویژگیهای آدمی ضایع میشود.
در سایۀ اجتماع و ارتباط و دادوستد با دیگران، نه تنها نیازهای اساسی انسان برطرف میشود، بلکه به واسطۀ آن شادی، نشاط و امید در زندگی انسان پیدا میشود. برای درک عمیقتر این نقش، لازم است به ابعاد و آثار ارتباط با دیگران در زندگی فردی و اجتماعی انسان توجه کنیم.
تأثیر ارتباط بر فرد و جامعه
تعامل و ارتباط با دیگران افزون بر اینکه تأثیرات شگرفی بر روان شخص به جا میگذارد و روحیات وی را متأثر میکند، تأثیر بسزایی نیز بر جامعه میگذارد و هرچه شخصیت فردی قویتر و استوارتر باشد، تأثیر وی بر جامعه بیشتر خواهد بود.
در آموزه های دینی و قرآنی روابط سالم اجتماعی عاملی محوری برای رهایی از زیان و دستیابی به رستگاری معرفی شده است.
به این بیان که انسان در سایۀ ارتباط سازنده با دیگران نه تنها میتواند به سمت خدا و صراط مستقیم الهی رهنمون شود، بلکه خود میتواند در جهت اعتلای کلمۀ توحید در جامعه نقش مثبتی ایفا کند.[1]
نگاه دینی به روابط اجتماعی
از نگاه اسلام و آموزه های دینی، جامعه و روابط گوناگون آن، صحنۀ آزمون الهى است و انسان در این صحنه مىتواند با ایجاد روابط درست و انسانى با همنوعان خود، صفات نیکویى را که مورد توجه و رضایت حقتعالى است، در خود پرورش داده و صفحۀ دل خویش را از زشتیهای اخلاقى و ویژگیهاى ناپسندى که باعث سقوط و نابودی وجود ارزشمند اوست، پالایش دهد.
هشدار قرآن درباره قطع ارتباط
در قرآن، افرادی که به نوعی از پیوند و ارتباط با دیگران گریزاناند، سرزنش شده اند و این کار را از ویژگیهای مفسدان و آنها که عقل و اندیشۀ واقعى خود را از دست دادهاند، معرفی شدهاند:
«وَ یقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یوصَلَ وَ یفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِک هُمُ الْخاسِرُون (بقره: 27(؛[فاسقان کسانی هستند که]
… پیوندهایى را که خدا دستور داده برقرار سازند، قطع نموده، و در روى زمین فساد میکنند؛ اینها زیانکاراناند».[2]
جمعبندی
انسان موجودی اجتماعی است و بدون ارتباط با دیگران نهتنها در تأمین نیازهای زندگی با دشواری روبهرو میشود، بلکه فرصت شکوفایی استعدادها و فضایل خود را نیز از دست میدهد. ارتباط و تعامل با دیگران، زمینهساز رشد فردی، تقویت روحیه، افزایش نشاط و شکلگیری جامعهای سالم و پویاست. از نگاه دینی نیز روابط اجتماعی، میدان آزمون انسان و بستری برای پرورش صفات نیکو و رسیدن به کمال معرفی شده است؛ بهگونهای که قطع این ارتباطها، نشانه انحراف و زیان انسان دانسته شده است بنابراین، دستیابی به یک زندگی موفق و متعادل، در گرو شناخت اهمیت ارتباط با دیگران و بهکارگیری اصول صحیح در برقراری روابط مؤثر است
منابع
[1]. ر.ک. نحل (16)، آیۀ 125.
[2]. در آیه آمده است: «فاسقان پیوندهایى که خدا دستور داده است برقرار بماند، را قطع مىکنند. این پیوندها شامل پیوند خویشاوندى، پیوند دوستى، پیوندهاى اجتماعى، پیوند و ارتباط با رهبران الهى و پیوند و رابطه با خداست. به این ترتیب، نباید معنى آیه را منحصر به قطعرحم و زیرپا گذاشتن رابطههاى خویشاوندى دانست» (ر.ک. ناصر مکارم شیرازی و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتبالاسلامیه، 1374، ج 1، ص 153).
سوالات و پاسخها
- چرا انسان به زندگی اجتماعی نیاز دارد؟
انسان به زندگی اجتماعی نیاز دارد زیرا به تنهایی نمیتواند زندگی کند و شکوفایی استعدادها و فضایل او بدون تعامل و تعاون با دیگران ممکن نیست.
- ارتباط با دیگران چه تأثیری بر رشد فردی دارد؟
ارتباط با دیگران زمینهساز رشد فردی، تقویت روحیه و افزایش نشاط است و بدون آن، فرد فرصت شکوفایی استعدادهای خود را از دست میدهد.
- تأثیر ارتباطات بر جامعه چیست؟
تعامل و ارتباط با دیگران تأثیر بسزایی بر جامعه دارد و هرچه شخصیت فرد قویتر باشد، تأثیر وی بر جامعه بیشتر خواهد بود.
- از نظر آموزههای دینی، چه تأثیری بر روابط اجتماعی وجود دارد؟
در آموزههای دینی، روابط سالم اجتماعی عاملی محوری برای رهایی از زیان و دستیابی به رستگاری معرفی شده است.
- قرآن چه هشدارهایی درباره قطع ارتباطات میدهد؟
قرآن افرادی که از پیوند و ارتباط با دیگران گریزانند را سرزنش کرده و این ویژگی را مربوط به مفسدان و عقلزدائی معرفی کرده است.
- چگونه ارتباط سازنده میتواند به انسان کمک کند؟
ارتباط سازنده میتواند انسان را در جهت اعتلای کلمه توحید و رسیدن به کمال یاری دهد و صفات نیکوی اخلاقی را در او پرورش دهد.
- افزودن بر اهمیت چه اصولی در برقراری روابط مؤثر ضروری است؟
برای دستیابی به زندگی موفق و متعادل، شناخت اهمیت و بهکارگیری اصول صحیح در برقراری روابط مؤثر ضروری است.
