چرا بدون ارتباط با دیگران نمیتوانیم رشد کنیم؟
ارتباط با دیگران چه نقشی در رشد و موفقیت انسان دارد؟
پاسخ
انسان نیازمند زندگی اجتماعی است؛ او به تنهایی نمی تواند زندگی کند یا به سختی زندگی خواهد کرد.
ازسوی دیگر، شکوفایی استعدادها و فضایل انسانی بدون حضور در اجتماعی انسانی و تعامل و تعاون با دیگر انسانها ممکن نیست.
نفوذ فضایل در نفس انسان و نیز بروز و شکوفایی آن در مشارکت، همنشینی، معامله و گونه های مختلف ارتباط و همکاری با افراد دیگر اجتماع به دست می آید و بدون آن، نیروها و ویژگی های آدمی ضایع میشود.
در سایۀ اجتماع و ارتباط و دادوستد با دیگران، نه تنها نیازهای اساسی انسان برطرف میشود، بلکه به واسطۀ آن شادی، نشاط و امید در زندگی انسان پیدا میشود.
برای درک عمیقتر این نقش، لازم است به ابعاد و آثار ارتباط با دیگران در زندگی فردی و اجتماعی انسان توجه کنیم.
تأثیر ارتباط بر فرد و جامعه
تعامل و ارتباط با دیگران افزون بر اینکه تأثیرات شگرفی بر روان شخص به جا میگذارد و روحیات وی را متأثر میکند، تأثیر بسزایی نیز بر جامعه میگذارد و هرچه شخصیت فردی قویتر و استوارتر باشد، تأثیر وی بر جامعه بیشتر خواهد بود.
در آموزه های دینی و قرآنی روابط سالم اجتماعی عاملی محوری برای رهایی از زیان و دستیابی به رستگاری معرفی شده است.
به این بیان که انسان در سایۀ ارتباط سازنده با دیگران نه تنها میتواند به سمت خدا و صراط مستقیم الهی رهنمون شود، بلکه خود میتواند در جهت اعتلای کلمۀ توحید در جامعه نقش مثبتی ایفا کند.[1]
نگاه دینی به روابط اجتماعی
از نگاه اسلام و آموزه های دینی، جامعه و روابط گوناگون آن، صحنۀ آزمون الهى است و انسان در این صحنه مى تواند با ایجاد روابط درست و انسانى با همنوعان خود، صفات نیکویى را که مورد توجه و رضایت حقتعالى است، در خود پرورش داده و صفحۀ دل خویش را از زشتی های اخلاقى و ویژگیهاى ناپسندى که باعث سقوط و نابودی وجود ارزشمند اوست، پالایش دهد.
هشدار قرآن درباره قطع ارتباط
در قرآن، افرادی که به نوعی از پیوند و ارتباط با دیگران گریزاناند، سرزنش شده اند و این کار را از ویژگی های مفسدان و آنها که عقل و اندیشۀ واقعى خود را از دست داده اند، معرفی شده اند:
«وَ یقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ یوصَلَ وَ یفْسِدُونَ فِی الْأَرْضِ أُولئِک هُمُ الْخاسِرُون (بقره: 27(؛[فاسقان کسانی هستند که]… پیوندهایى را که خدا دستور داده برقرار سازند، قطع نموده، و در روى زمین فساد میکنند؛ اینها زیانکاراناند».[2]
جمعبندی
انسان موجودی اجتماعی است و بدون ارتباط با دیگران نهتنها در تأمین نیازهای زندگی با دشواری روبهرو میشود، بلکه فرصت شکوفایی استعدادها و فضایل خود را نیز از دست میدهد.
ارتباط و تعامل با دیگران، زمینهساز رشد فردی، تقویت روحیه، افزایش نشاط و شکلگیری جامعهای سالم و پویاست. از نگاه دینی نیز روابط اجتماعی، میدان آزمون انسان و بستری برای پرورش صفات نیکو و رسیدن به کمال معرفی شده است؛ بهگونهای که قطع این ارتباطها، نشانه انحراف و زیان انسان دانسته شده است بنابراین، دستیابی به یک زندگی موفق و متعادل، در گرو شناخت اهمیت ارتباط با دیگران و بهکارگیری اصول صحیح در برقراری روابط مؤثر است
منابع
[1]. ر.ک. نحل (16)، آیۀ 125.
[2]. در آیه آمده است: «فاسقان پیوندهایى که خدا دستور داده است برقرار بماند، را قطع مىکنند. این پیوندها شامل پیوند خویشاوندى، پیوند دوستى، پیوندهاى اجتماعى، پیوند و ارتباط با رهبران الهى و پیوند و رابطه با خداست. به این ترتیب، نباید معنى آیه را منحصر به قطعرحم و زیرپا گذاشتن رابطههاى خویشاوندى دانست» (ر.ک. ناصر مکارم شیرازی و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتبالاسلامیه، 1374، ج 1، ص 153).
